Atlas ćwiczeń
Atlas ćwiczeń z techniką i błędami
Ćwiczenia z biblioteki, z której układamy plany treningowe naszych podopiecznych. Przy każdym: jak wykonać ruch krok po kroku, czego unikać i czy zrobisz je w domu bez sprzętu.
Ćwiczenia na nogi
Wszystkie (26)- NogiPrzysiad przy ścianie (izometryczny)Izometryczne „krzesełko” plecami o ścianę: bez ruchu w stawach, więc bezpieczne dla wielu osób z bólem kolan, a mocno buduje wytrzymałość ud.Początkującybez sprzętuw domu
- NogiPrzysiad sumo z hantlemPrzysiad z szerokim rozstawem stóp i hantlem trzymanym między nogami. Mocniej angażuje wewnętrzną stronę ud i pośladki; szeroki rozstaw często jest wygodniejszyPoczątkującyw domu
- NogiWykroki z hantlamiWykroki (w tył, w przód lub w chodzie) z hantlami w dłoniach. Naturalna progresja wykroków bez obciążenia.Średniozaawansowanyw domu
- NogiUginanie nóg leżąc na maszynieIzolowane uginanie kolan leżąc na brzuchu — wzmacnia tył ud (dwugłowe), które są często zaniedbane. Bezpieczne i proste ćwiczenie maszynowe.Początkujący
- NogiWejścia na stopień z hantlamiWejścia na skrzynię lub stopień z hantlami w dłoniach — progresja wejść bez obciążenia.Średniozaawansowanyw domu
- NogiWstawanie z krzesłaWstawanie z krzesła bez pomocy rąk to najbardziej funkcjonalne ćwiczenie nóg dla osób starszych i z dużą masą ciała. Wzmacnia uda i pośladki dokładnie w takim rPoczątkującyw domu
Ćwiczenia na pośladki
Wszystkie (17)- PośladkiMostek biodrowy z gumą nad kolanamiMostek z mini-gumą nad kolanami — rozpychanie kolan włącza dodatkowo pośladek średni.Początkującyw domu
- PośladkiHip thrust z hantlem o ławkęWypychanie bioder z plecami opartymi o ławkę lub kanapę i hantlem na biodrach. Większy zakres niż w mostku i najmocniejsze ćwiczenie pośladków z obciążeniem.Średniozaawansowanyw domu
- PośladkiOdwodzenie nóg na maszynieMaszyna do odwodzenia ud — siedząc rozpychasz kolana na zewnątrz. Proste ćwiczenie pośladka średniego dla początkujących i osób z dużą masą ciała.Początkujący
- PośladkiChód bokiem z gumą nad kolanamiKroki w bok w lekkim półprzysiadzie z mini-gumą nad kolanami lub kostkami. Wzmacnia pośladek średni, stabilizuje kolana — świetne przed bieganiem i przy bólu koPoczątkującyw domu
- PośladkiUnoszenie nogi w bok leżącLeżąc na boku unosisz górną nogę — wzmacnia pośladek średni, który stabilizuje biodro i kolano w chodzie. Podstawa profilaktyki bólu kolan i upadków.Początkującyw domu
- PośladkiMostek biodrowyUnoszenie bioder leżąc na plecach — najbezpieczniejsze ćwiczenie pośladków, dobre także przy bólu kolan i pleców. Punkt wyjścia do hip thrustu.Początkującyw domu
Ćwiczenia na plecy
Wszystkie (18)- PlecyŚciąganie łopatek leżąc na brzuchu (Y-T-W)Seria unoszeń ramion leżąc na brzuchu w kształcie liter Y, T i W. Wzmacnia mięśnie między łopatkami i poprawia postawę — świetne dla osób pracujących przy biurkPoczątkującyw domu
- PlecyWiosłowanie sztangą w opadzie tułowiaCiężkie wiosłowanie oburącz sztangą w pochyleniu. Buduje grubość pleców, ale mocno obciąża lędźwie — wymaga stabilnego tułowia i umiaru w ciężarze.Zaawansowany
- PlecyWiosłowanie hantlami w opadzie tułowiaWiosłowanie oburącz w pochyleniu tułowia do ok. 45°. Wzmacnia całe plecy, ale wymaga utrzymania neutralnego kręgosłupa — przy bólu lędźwi wybierz wersję z podpaŚredniozaawansowanyw domu
- PlecyWiosłowanie australijskieWiosłowanie własnym ciężarem pod niskim drążkiem, TRX lub stabilnym stołem. Im bardziej pionowo stoisz, tym łatwiej — dlatego to najlepsze wejście w podciąganiePoczątkującyw domu
- PlecyWiosłowanie gumą siedzącSiedząc na podłodze lub krześle, guma zaczepiona o stopy lub słupek — ciągniesz łokcie do tyłu. Odpowiednik wiosłowania na wyciągu dolnym w warunkach domowych.Początkującyw domu
- PlecyPodciąganie na drążkuNajtrudniejsze ćwiczenie pleców własnym ciężarem. Przed pierwszym pełnym podciągnięciem pracuj wiosłowaniem australijskim, ściąganiem wyciągu i opuszczaniem negZaawansowanyw domu
Ćwiczenia na klatkę piersiową
Wszystkie (15)- Klatka piersiowaWyciskanie hantli leżąc na podłodzeWersja wyciskania hantli bez ławki: leżąc na macie, łokcie zatrzymują się na podłodze, co skraca zakres i odciąża barki. Bezpieczne wprowadzenie do wyciskania wPoczątkującyw domu
- Klatka piersiowaWypychanie dłoni w klatkę siedząc (izometria)Siedząc ściskasz złączone dłonie przed klatką przez 5–10 s — izometryczne ćwiczenie klatki i ramion bez sprzętu, dla osób, które nie mogą wykonać pompek nawet pPoczątkującyw domu
- Klatka piersiowaPompki na kolanachPompka z podparciem na kolanach zmniejsza obciążenie o około jedną trzecią i pozwala nauczyć się prawidłowego toru ruchu. Krok pośredni między pompką przy ścianPoczątkującyw domu
- Klatka piersiowaPompki z dłońmi na podwyższeniuPompka z dłońmi na ławce, stole lub schodku. Im wyżej dłonie, tym łatwiej — łatwo stopniować trudność w domu i w parku.Początkującyw domu
- Klatka piersiowaWyciskanie na maszynie siedzącMaszyna prowadzi tor ruchu, więc początkujący i osoby z dużą masą ciała mogą bezpiecznie obciążyć klatkę bez balansowania hantlami. Dobre pierwsze ćwiczenie siłPoczątkujący
- Klatka piersiowaWyciskanie gumy oporowej przed sobąWyciskanie w staniu z gumą zaczepioną za plecami (o słupek, drzwi lub własne plecy). Bezpieczna alternatywa dla wyciskania hantli, gdy nie ma ławki.Początkującyw domu
Ćwiczenia na barki
Wszystkie (19)- BarkiRozpiętki odwrotne na maszynieRozpiętki na maszynie „butterfly” ustawionej odwrotnie — izolacja tyłu barków i mięśni między łopatkami bez obciążania lędźwi.Początkujący
- BarkiUnoszenie hantli bokiemUnoszenie lekkich hantli na boki do wysokości barków — izolacja środkowej części barku. Lekki ciężar, bo dźwignia jest długa.Początkującyw domu
- BarkiWyciskanie gumy nad głowęWyciskanie nad głowę z gumą pod stopami — bezpieczna wersja wyciskania barków w domu, opór można dobrać długością gumy.Początkującyw domu
- BarkiRozciąganie gumy przed klatkąTrzymając gumę przed sobą rozciągasz ją na boki, aż dotknie klatki. Proste ćwiczenie tyłu barków i łopatek, idealne w rozgrzewce i w przerwach od biurka.Początkującyw domu
- BarkiUnoszenie hantli przodemUnoszenie hantli przed sobą do wysokości barków — izolacja przedniej części barków. Uzupełnienie, nie podstawa: przód barku pracuje już przy wyciskaniach.Początkującyw domu
- BarkiRozpiętki w opadzie tułowiaUnoszenie lekkich hantli na boki w pochyleniu tułowia — wzmacnia tył barków i mięśnie między łopatkami, przeciwdziała zaokrąglonej sylwetce.Początkującyw domu
Ćwiczenia na biceps
Wszystkie (12)- BicepsWiosłowanie australijskie podchwytemWiosłowanie własnym ciężarem pod niskim drążkiem lub stabilnym stołem z chwytem podchwytem — mocno angażuje biceps. Jedyne sensowne ćwiczenie bicepsa bez sprzętPoczątkującyw domu
- BicepsUginanie ramion młotkoweUginanie ramion z hantlami trzymanymi jak młotki (kciuki do góry) — angażuje biceps i mięsień ramienny oraz przedramiona; często wygodniejsze dla łokci i nadgarPoczątkującyw domu
- BicepsUginanie ramion w TRXUginanie ramion na taśmach TRX własnym ciężarem — trudność ustalasz kątem nachylenia ciała.Początkującyw domu
- BicepsUginanie ramion na modlitewnikuUginanie ramion z ramionami opartymi o skośną podkładkę (modlitewnik) — maszyna lub ławka blokują zamachy, dzięki czemu biceps pracuje w izolacji.Początkujący
- BicepsPodciąganie podchwytemPodciąganie z chwytem podchwytem (dłonie do siebie) — angażuje biceps mocniej niż nachwyt. Dla zaawansowanych; na siłowni można użyć maszyny z asystą.Zaawansowanyw domu
- BicepsUginanie ramion ze sztangąKlasyczne uginanie ze sztangą prostą lub łamaną — pozwala na największy ciężar w treningu bicepsa. Sztanga łamana jest łagodniejsza dla nadgarstków.Średniozaawansowany
Ćwiczenia na triceps
Wszystkie (13)- TricepsPompki wąskoPompka z dłońmi pod barkami i łokciami przy tułowiu — przenosi pracę na tricepsy. Można wykonać na kolanach lub o podwyższenie.Średniozaawansowanyw domu
- TricepsWyciskanie francuskie leżącLeżąc na ławce opuszczasz hantle lub sztangę łamaną w stronę czoła, zginając tylko łokcie. Skuteczna izolacja tricepsa, ale wymaga zdrowych łokci i lekkiego cięŚredniozaawansowany
- TricepsProstowanie ramienia w opadzie tułowiaW pochyleniu tułowia z łokciem uniesionym przy żebrach prostujesz ramię z hantlem do tyłu. Izolacja tricepsa z lekkim ciężarem — bezpieczna dla barków.Początkującyw domu
- TricepsWyciskanie hantla zza głowyProstowanie ramion z hantlem trzymanym oburącz nad głową — rozciąga długą głowę tricepsa. Siedząc na krześle z oparciem łatwiej pilnować pleców.Średniozaawansowanyw domu
- TricepsProstowanie ramion z gumą w dółOdpowiednik prostowania na wyciągu górnym — guma zaczepiona wysoko (drzwi, gałąź), prostujesz ramiona w dół przy tułowiu.Początkującyw domu
- TricepsProstowanie ramion na maszynieProstowanie ramion na maszynie z podparciem łokci — tor ruchu jest prowadzony, więc to najprostsza izolacja tricepsa dla początkujących.Początkujący
Ćwiczenia na brzuch
Wszystkie (12)- BrzuchSkręty tułowia na wyciąguSkrętny ruch „drwala” z uchwytem wyciągu — mięśnie skośne i cały tułów. Ruch ma wychodzić z bioder i klatki, nie z lędźwi.Średniozaawansowany
- BrzuchSpięcia brzucha z rękami nad głową z hantlemSpięcia brzucha z hantlem trzymanym przy klatce lub nad głową — progresja zwykłych spięć dla osób, którym 20 powtórzeń nie robi już różnicy.Średniozaawansowanyw domu
- BrzuchUnoszenie nóg leżącUnoszenie wyprostowanych (lub ugiętych) nóg leżąc na plecach — dolna część brzucha i zginacze bioder. Lędźwie muszą zostać przy podłodze; jeśli nie, ugnij kolanŚredniozaawansowanyw domu
- BrzuchRowerek leżącNaprzemienne przyciąganie łokcia do przeciwnego kolana leżąc na plecach — wg badań ACE jedno z najskuteczniejszych ćwiczeń na proste i skośne brzucha.Średniozaawansowanyw domu
- BrzuchSpięcia brzucha odwrotneLeżąc na plecach przyciągasz kolana do klatki, unosząc miednicę — pracuje dolna część brzucha bez obciążania szyi.Średniozaawansowanyw domu
- BrzuchUnoszenie kolan siedząc na krześleSiedząc na brzegu krzesła przyciągasz kolana do klatki — ćwiczenie brzucha dla osób, które nie mogą lub nie chcą ćwiczyć na podłodze.Początkującyw domu
Ćwiczenia na core (mięśnie głębokie)
Wszystkie (40)- CoreKrążenia barkówPowolne krążenia barkami do tyłu i do przodu — rozluźnia kark i barki, rozgrzewka przed treningiem góry ciała, można wykonać siedząc.Początkującybez sprzętuw domu
- CoreObroty głowy siedzącPowolne obracanie głowy w lewo i w prawo oraz przechylanie ucha do barku — ruchomość odcinka szyjnego; ćwiczenie z programu NHS na krześle.Początkującyw domu
- CoreUnoszenie kolana stojąc przy oparciuStojąc za krzesłem unosisz jedno kolano i trzymasz 5 s — ćwiczenie równowagi z zestawu ACE dla osób starszych; progresja stania na jednej nodze.Początkującyw domu
- CoreRozciąganie tricepsa nad głowąRęka ugięta za głową, druga dłoń delikatnie dociska łokieć — rozciąga triceps i bok tułowia; można wykonać siedząc.Początkującybez sprzętuw domu
- CoreDeska bokiemPodpór bokiem na przedramieniu — mięśnie skośne i pośladek średni. Wersja na kolanach jest odpowiednia dla początkujących i osób z dużą masą ciała.Średniozaawansowanyw domu
- CorePrzenoszenie ciężaru ciała na bokiStojąc w rozkroku przenosisz ciężar ciała z nogi na nogę, aż do uniesienia pięty — najprostsze ćwiczenie równowagi, także dla osób bardzo otyłych i po długim unPoczątkującybez sprzętuw domu
Ćwiczenia na łydki
Wszystkie (12)- ŁydkiWspięcia na palce ze sztangąWspięcia ze sztangą na plecach (w stojaku) — dla zaawansowanych z dobrą równowagą; wymaga stojaków bezpieczeństwa.Zaawansowany
- ŁydkiUnoszenie palców stóp (zginanie grzbietowe)Stojąc plecami przy ścianie unosisz palce stóp, opierając się na piętach — wzmacnia przód goleni, ważny w zapobieganiu potknięciom u seniorów.Początkującybez sprzętuw domu
- ŁydkiWspięcia na palce na schodkuWspięcia z przodostopiem na krawędzi schodka — pięta schodzi poniżej stopnia, więc łydka pracuje w pełnym zakresie. Trzymaj się poręczy.Początkującyw domu
- ŁydkiWspięcia na palce na suwnicyWypychanie platformy suwnicy samymi stopami — łydki z dużym obciążeniem, w pozycji leżącej bezpiecznej dla pleców.Początkujący
- ŁydkiWspięcia na palce siedzącUnoszenie pięt siedząc na krześle — pracuje mięsień płaszczkowaty. Wersja dla osób, które nie mogą stać długo; można położyć hantle na kolanach.Początkującyw domu
- ŁydkiWspięcia na palce jednonóż z hantlemWspięcia na jednej nodze z hantlem w ręce po stronie pracującej nogi, druga dłoń na oparciu.Średniozaawansowanyw domu
Ćwiczenia kardio
Wszystkie (26)- KardioRozgrzewka kardio przed treningiem siłowym5–10 minut lekkiego kardio (marsz, rowerek, orbitrek, marsz w miejscu) przed każdym treningiem siłowym — podnosi temperaturę mięśni i tętno, zmniejsza ryzyko urPoczątkującybez sprzętuw domu
- KardioSkakankaSkoki przez skakankę — bardzo intensywne kardio z dużym obciążeniem kolan, kostek i stóp. Tylko dla osób z prawidłową masą ciała i zdrowymi stawami.Zaawansowanyw domu
- KardioAqua aerobikZajęcia ruchowe w wodzie (marsz, wymachy, podskoki w wodzie, ćwiczenia z makaronami). Metaanalizy pokazują poprawę składu ciała i sprawności u osób otyłych i stPoczątkujący
- KardioMarsz na bieżniMarsz na bieżni pozwala precyzyjnie dobrać tempo i czas niezależnie od pogody. Na start trzymaj się poręczy tylko dla równowagi, nie ciężarem ciała.Początkującyw domu
- KardioSpacer po posiłkuKrótki 10–15-minutowy spacer po głównych posiłkach — obniża poposiłkową glikemię i łatwo dokłada kroki do dziennego celu. NHS: każde 10 min szybkiego marszu licPoczątkującybez sprzętuw domu
- KardioJazda na rowerzeJazda rowerem w terenie — kardio odciążające kolana, łatwe do wplecenia w dojazdy. Rower miejski lub trekkingowy z wygodną, wyprostowaną pozycją jest najlepszy Początkujący
Jak ćwiczyć, żeby chudnąć
Na redukcji trening siłowy chroni mięśnie, a to dzięki nim sylwetka wygląda na jędrną, a nie tylko „mniejszą”. U naszych podopiecznych to zwykle 2–4 treningi siłowe w tygodniu na całe ciało plus codzienne kroki. Osoby z dużą nadwagą i starsze zaczynają od spacerów, rowerka stacjonarnego, bieżni albo basenu — a ćwiczenia siłowe dobieramy tak, żeby nie obciążały stawów.
Zaczynaj od lżejszych wersji ćwiczeń i dokładaj ciężar dopiero wtedy, gdy technika jest pewna w każdym powtórzeniu.
Kamil Owsianik
Trener personalny i założyciel Klinika Formy. 17 lat doświadczenia, sam schudłem 29 kg w 8 miesięcy, prowadziłem ponad 500 podopiecznych.